Tenczyński Park Krajobrazowy

Strona główna » Tenczyński Park Krajobrazowy

Tenczyński Park Krajobrazowy - Warto zobaczyć

Tenczyński Park Krajobrazowy o powierzchni 13658,1 ha jest położony na terenie 9 gmin: Alwernia, Babice, Chrzanów, Kraków, Krzeszowice, Liszki, Trzebinia, Wielka Wieś i Zabierzów. Swoim zasięgiem obejmuje Garb Tenczyński (od którego pochodzi nazwa parku) wraz z ważniejszymi kompleksami leśnymi: Puszczą Dulowską, Lasem Zwierzyniec, drzewostanami pomiędzy Nielepicami i Zabierzowem oraz kompleksami leśnymi w okolicach Babic i Regulic.


Na terenie parku znajduje się pięć rezerwatów przyrody:
 

Bukowica - rezerwat leśny, utworzony w 1987 roku; położony pomiędzy Wygiełzowem, a wsią Zagórze, o powierzchni 22,76 ha. Ochronie podlega tutaj fragment dobrze zachowanej buczyny karpackiej ze starodrzewiem bukowym.
 
Dolina Mnikowska - rezerwat krajobrazowy, utworzony w 1963 roku; położony między wsiami Czułów i Mników, o powierzchni 20,89 ha. Ochronie podlega tutaj wąwóz krasowy (dolina Sanki) z malowniczymi skałami i jaskiniami, drzewostan grądowy oraz zbiorowiska muraw kserotermicznych i naskalnych.
 
Lipowiec - rezerwat leśny, utworzony w 1959 roku; położony w miejscowości Babice, o powierzchni 12,44 ha. Celem ochrony jest zachowanie naturalnego fragmentu buczyny karpackiej oraz piękna krajobrazu z ruinami średniowiecznego zamku.
 
Skała Kmity - rezerwat krajobrazowy, położony między Zabierzowem a Szczyglicami, o powierzchni 19,36 ha. Ochronie podlega tutaj krajobraz, który tworzy fragment przełomu rzeki Rudawy przez Garb Tenczyński oraz malownicze skały wapienne pokryte roślinnością kserotermiczną.
 
Zimny Dół - rezerwat przyrody nieożywionej, utworzony w 1991 roku; położony w miejscowości Czułów, o powierzchni 2,22 ha. Ochronie podlegają charakterystyczne formy skalne związane z procesami zboczowymi i krasowymi oraz wyjątkowo dorodne okazy kwitnącego bluszczu.
 
W obrębie parku występują trzy użytki ekologiczne:
 
Stanowisko Lilii Złotogłów na GarbieTenczyńskim - użytek położony w kompleksie leśnym pomiędzy Kleszczowem i Kochanowem, o powierzchni 3,57 ha. Przedmiotem ochrony są liczne stanowiska lilii złotogłów rosnące w otoczeniu wychodni wapiennych i lasu bukowego.
 
Uroczysko Podgołogórze (pow. 6,75 ha) i Uroczysko w Rząsce (pow. 59,10 ha) - oba użytki bezpośrednio graniczą ze sobą; zajmują obniżenie terenu pod zachodnim stokiem wzniesienia Pasternik w miejscowości Rząska. Przedmiotem ochrony obydwu użytków jest zachowanie stanowiska bardzo rzadkiego w kraju fiołka bagiennego oraz stawów będących ostoją licznych chronionych gatunków płazów.
 
Wśród występujących tu pomników przyrody warto wymienić: drzewa w parku przy dworze w Aleksandrowicach, źródło Brzoskwinki, źródło Sanki oraz skałkę "Nad Jackiem".
 
Występują również dwa stanowiska dokumentacyjne - odsłonięcie "Na Czerwieńcu" oraz kamieniołom "Nowa Krystyna".

Wybrane zabytki: 

  • Ruiny zamku Tęczyn w miejscowości Rudno: ośrodek z wieżą z XIV wieku, baszty, barbakan i wczesne bastiony "puntone" z XVI wieku rozbudowane w XVII - XVIII wieku;
  • Zamek Lipowiec w miejscowości Babice pochodzący z XIV wieku; 
  • Zespół dworski w Aleksandrowicach z XVII - XIX wieku z zabytkowym parkiem (XVII - XVIII wiek) mającym charakter "ogrodu włoskiego"; 
  • Zespół pałacowy w Balicach pochodzący z XVI - XX wieku z zabytkowym parkiem ze śladami "ogrodu włoskiego" z XVI - XX wieku
  • i z tego samego wieku Zespół dworski w Mnikowie z "ogrodem włoskim"; 
  • Dworek modernistyczny w Nawojowej Górze z 1920 roku; 
  • Dwór w Rząsce z przełomu XIX i XX wieku z zabytkowym parkiem; 
  • Zespół dworski w Sance z XIX wieku z zabytkowym parkiem; 
  • Kościół p.w. św. Jakuba w Sance pochodzący z XVII wieku; 
  • Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie - skansen prezentujący obiekty tradycyjnego budownictwa drewnianego; są tu między innymi - zagrody chłopskie, obiekty związane z produkcją rzemieślniczą, kościół z dzwonnicą oraz zespół małomiasteczkowy; 
  • Ślady fortyfikacji niemieckich z lat 1944 - 45 w Mnikowie i Nielepicach.
Tagi:

Ciekawe miejsca

Artykuły powiązane

  • Turystyka

    Turystyka

    Obszar parków krajobrazowych ZPKWM, cechujący się wybitnymi walorami krajobrazowymi, przyrodniczymi i duża liczbą...

    więcej

Aktualności

Artykuły i ciekawostki